İran, küresel petrol ticaretinin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü ekonomik bir kozla pekiştirmeye hazırlanıyor. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Boğaz’dan geçiş yapacak gemilerden alınacak “güvenli geçiş ücreti’nin yalnızca İran’ın ulusal para birimi olan riyal ile ödenmesini öngören yeni bir yasa tasarısı hazırlandığını duyurdu.
Askeri Kontrol ve Umman ile Stratejik İşbirliği
Devlet televizyonuna açıklamalarda bulunan Azizi, yasa tasarısının onaylanmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nın tamamen İran Silahlı Kuvvetleri’nin kapsamlı denetimi altına gireceğini vurguladı. Ayrıca Tahran yönetiminin, Boğaz’ın diğer yakasındaki Umman ile süreç yönetimine dair özel bir işbirliği anlaşması imzalamayı planladığı bildirildi.
Küresel Ticarette ‘Riyal’ Şartı
Tasarıdaki en dikkat çekici unsur, geçiş ücretlerinin ödeme yöntemi oldu. İran, bu hamleyle hem ulusal para birimi riyale olan talebi artırmayı hem de bölgesel egemenliğini ekonomik bir yaptırım gücüne dönüştürmeyi hedefliyor. Enerji koridorunun kalbinde uygulanacak bu “Riyal şartı”, uluslararası denizcilik şirketleri ve petrol piyasaları için yeni bir operasyonel zorluk teşkil edebilir.
Hürmüz Neden Kritik?
Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, jeopolitik gerilimlerin odak noktası olmaya devam ediyor. Uzmanlar, İran’ın bu yasal düzenlemeyle Boğaz üzerindeki “fiili kontrolünü” hukuki bir zemine oturtmak ve olası ambargolara karşı ekonomik bir kalkan oluşturmak istediğini belirtiyor.
