Türkiye genelinde çevre kirliliğinin önüne geçilmesi, sıfır atık vizyonunun genişletilmesi ve geri dönüşüm kültürünün tabana yayılması amacıyla geliştirilen Depozito Yönetim Sistemi, 1 Temmuz itibarıyla zorunlu olarak hayata geçiriliyor. Depozitolu Olan Ambalajlar (DOA) kapsamında yürütülecek bu yeni dönemde, tüketiciler iade ettikleri her şişe ve kutunun bedelini ATM’lerden nakit para olarak çekebilecek. Uygulamanın başlamasına kısa bir süre kala bakkal, market ve eğlence-hizmet sektörü için sisteme kayıt olma zorunluluğu süreci de resmen başlatıldı.
Ticari İşletmeler İçin DBYS Kayıt Süreci Başladı
1 Temmuz’daki zorunlu uygulama takvimi öncesinde, ambalajlı içecek satışı, servisi veya dağıtımı yapan tüm ticari işletmelerin sisteme entegre olması gerekiyor. Bu kapsamda büfeler, sokak aralarındaki bakkallar, ulusal market zincirleri, oteller, kafeler ve restoranlar artık sadece birer perakende satış noktası değil, aynı zamanda depozito iade noktası olarak da işlev görecek.
Sistem sadece esnafla sınırlı kalmayacak; havalimanları, hastaneler, üniversiteler ve alışveriş merkezleri (AVM) gibi insan sirkülasyonunun yoğun olduğu alanlara kurulacak büyük iade merkezleriyle desteklenecek. İlgili tüm işletmelerin, “dbys.gov.tr” internet adresi üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne (DBYS) kayıt yaptırmaları ve sistem operatörlerini seçmeleri yasal bir yükümlülük haline getirildi.
İade Bedelleri ATM’lerden Nakit Çekilebilecek
Vatandaşların projeye katılım oranını en üst seviyeye çıkarmak ve geri dönüştürülebilir ambalajların çöpe gitmesini engellemek amacıyla ödeme altyapısında dijital bir entegrasyona gidildi. Yeni sistemin işleyiş adımları şu şekilde kurgulandı:
Tüketiciler, üzerinde özel “DOA” ambalaj logosu ve barkodu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek kutularını çöpe atmayarak ayrı bir yerde biriktirecek.
Biriktirilen bu atıklar, marketlerde yer alacak depozito iade otomatlarına (makinelerine) ya da sisteme kayıtlı esnaf toplama noktalarına teslim edilecek.
Teslim edilen her bir ambalajın yasal ekonomik karşılığı, DOA mobil uygulaması üzerinden saniyeler içinde kullanıcının dijital cüzdanına ve hesabına aktarılacak.
Dijital hesapta biriken bu bakiyeler, kullanıcılar tarafından doğrudan kişisel banka hesaplarına havale edilebilecek, ATM’lerden nakit para şeklinde çekilebilecek ya da anlaşmalı üye iş yerlerinde alışveriş harcamalarında nakit yerine kullanılabilecek.
Ülke Ekonomisine Yıllık 30 Milyar TL Katkı
Plastik, alüminyum ve cam içecek ambalajlarının doğaya zarar vermeden, sürdürülebilir bir döngüyle sanayiye yeniden kazandırılmasını hedefleyen bu büyük çevre hareketi, Türkiye’nin ham madde ithalatına olan bağımlılığını azaltacak.
Sistemin tüm ülke genelinde tam kapasiteyle çalışmaya başlamasıyla birlikte, Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar TL tutarında doğrudan bir finansal kaynak sağlanması öngörülüyor. Sokağa veya doğaya atılan her ambalajın maddi bir karşılığının bulunması, çevre kirliliğini minimuma indirirken toplumsal geri dönüşüm bilincini de maddi teşviklerle en üst seviyeye çıkaracak.
