Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, çevre koruma politikaları ve atık yönetimi kapsamında hayata geçirilecek olan ulusal depozito iade sisteminin ayrıntılarını kamuoyuna duyurdu. Bakanlık tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, geri dönüşüm zincirini güçlendirmeyi hedefleyen yeni uygulama 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla Türkiye genelinde eş zamanlı olarak başlatılacak. Sistem kapsamında, iade noktalarında yer alan otomatlara pet, cam veya metal ambalaj bırakan vatandaşlara parça başına 1 Türk Lirası ödeme gerçekleştirilecek.
Sistem üzerinden elde edilen toplam kazançlar tüketiciye esnek kullanım imkanı sunacak. Vatandaşlar iade noktalarında biriken tutarları dilerlerse doğrudan nakit olarak tahsil edebilecek, dilerlerse de anlaşmalı marketlerde yapacakları alışverişlerde ödeme aracı olarak kullanabilecek. Uygulamanın yürürlüğe gireceği tarihe kadar, halkın yoğun olarak kullandığı merkezi alanlara depozito iade cihazlarının konumlandırılması ve altyapı hazırlıklarının tamamlanması planlanıyor.
Ambalajlarda “Doğa İşareti” Standart Olacak
Otomatların atıkları sorunsuz bir şekilde algılayıp depozito bedelini tanımlayabilmesi için ambalajların üzerinde özel bir ibarenin yer alması gerekecek. Bakanlık, sadece üzerinde “doğa işareti” bulunan şişe ve kutular için iade işleminin eksiksiz yapılacağını belirtti. Üretici firmaların bu standart doğrultusunda ambalaj tasarımlarını güncellediği ve yeni üretilen içecek ambalajlarında bu simgenin halihazırda yer almaya başladığı ifade edildi.
Fırsatçılığa Karşı Sıkı Denetim ve Cezai Yaptırım
Bakanlık, yeni sistemin piyasada haksız fiyat artışlarına yol açmaması adına denetim mekanizmalarını üst seviyeye çıkardı. Depozito iade sisteminin başlaması gerekçe gösterilerek ürün fiyatlarında herhangi bir artışa gidilmesine izin verilmeyecek. Raflardaki mevcut ürünler için tüketicilerden fazladan bir ambalaj veya depozito bedeli talep edilemeyeceğinin altı çizildi. Satış esnasında bu durumu suistimal ederek fazladan ücret tahsil etmeye çalışan işletmeler, bayiler ve satıcılar hakkında yasal işlem başlatılacağı ve cezai yaptırımların kararlılıkla uygulanacağı bildirildi.
