Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki diplomatik ve askeri ilişkilerde hareketli günler yaşanıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’da gerçekleştirilecek NATO zirvesi öncesindeki kritik ziyareti yaklaşırken, iki ülke arasındaki buzların eridiğine dair en somut açıklama Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’dan geldi. Bakan Fidan, Washington yönetimiyle yürütülen temasların olumlu bir seyir izlediğini ve ABD tarafında yaptırımları sonlandırma konusunda net bir irade oluştuğunu belirtti.
“Yaptırımları Kaldırma Yönünde İrade Var”
Katıldığı bir televizyon programında Ankara-Washington hattındaki son gelişmeleri değerlendiren Dışişleri Bakanı Fidan, Türkiye’ye yönelik uygulanan F-35 satış yasağının ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğine işaret etti. Türkiye’nin bölgesel ve küresel ölçekte üstlendiği yapıcı ve istikrar sağlayıcı rolün altını çizen Fidan, küresel yükü ağır olan ABD gibi bir aktörün Türkiye gibi güvenilir ortaklara ihtiyaç duymasının kaçınılmaz olduğunu vurguladı.
Fidan, Türkiye’nin dış politika vizyonuna dair de önemli bir mesaj vererek, “Başkalarının bizi nerede konumlandırdığından ziyade, kendi milli egemenliğimiz, irademiz ve net stratejimizle neyi, nasıl ve neden istediğimiz önemlidir. Müzakerelerimizi de bu doğrultuda yürütüyoruz” ifadelerini kullandı.
S-400 Krizinden Trump’ın Mesajlarına Uzanan Süreç
Ankara ile Washington arasındaki F-35 krizi, Türkiye’nin 2019 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi tedarik etmesi ve bunun üzerine ABD Kongresi’nin savunma sanayii satışlarına engel koymasıyla başlamıştı. Ancak son dönemde Trump yönetiminin bu satışı tamamlama konusunda kararlı olduğu ve Kongre nezdinde somut adımların atıldığı görülüyor.
Nitekim ABD Başkanı Donald Trump da Beyaz Saray’da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında bu değişimin sinyallerini vermişti. Trump, Türkiye’ye F-35 ve jet motoru satışı konusundaki bir soruya, “Türkiye NATO’nun çok güçlü bir üyesidir. Ankara ziyaretimde muhtemelen Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı çok mutlu edecek adımlar atacağım” diyerek sürecin olumlu yönde ilerlediğini teyit etmişti.
CAATSA Yaptırımlarının Geçmişi
ABD’nin Amerika’nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası (CAATSA) kapsamında Türkiye’ye Aralık 2020’de uygulamaya koyduğu kısıtlamalar, Savunma Sanayii Başkanlığı’nı (SSB) hedef alıyordu. Bu yaptırımlar; SSB’ye yönelik ABD ihracat lisanslarının iptal edilmesini, uluslararası finans kuruluşlarından kredi kısıtlamalarını ve dönemin üst düzey savunma bürokratlarına yönelik vize ile mal varlığı dondurma kararlarını içeriyordu.
