Anayasa Mahkemesi (AYM), hukuk sistemini ve meslek standartlarını doğrudan etkileyecek iki önemli yasal düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, Resmi Gazete’de yayımlanan kararıyla hem noterlerin tatil günlerindeki çalışma usullerine hem de ceza yargılamasındaki tebligat kurallarına yeni bir sınır çizdi.
Noterlerin Tatil Günlerindeki Mesaisi Yönetmeliğe Bırakılamaz
Cumhuriyet Halk Partisinin (CHP) başvurusu üzerine 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’u inceleyen AYM, noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasını düzenleyen yönetmelik hükmünü Anayasa’ya aykırı buldu.
Yüksek Mahkeme iptal kararının gerekçesinde, Anayasa’nın 50. maddesinde güvence altına alınan “dinlenme hakkı” ilkesine atıfta bulundu. Hafta tatili ve izin haklarına yönelik sınırlamaların ve düzenlemelerin ancak kanunla yapılabileceğini vurgulayan AYM, noterliğin her ne kadar serbest meslek olarak icra edilse de bir kamu görevi olduğunu hatırlattı. Kararda, noterlerin izin günlerinde çalıştırılmasına dair temel ilke, esas ve sınırların yasa metninde belirlenmeyip doğrudan yönetmeliğe bırakılmasının hak ihlali oluşturduğu belirtildi. Bu iptal hükmü, yasal boşluk oluşmaması adına 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Ceza Yargılamasında Savunma Hakkına Engel: Avukata Tebligat Kolaylığı İptal
AYM’nin iptal ettiği bir diğer kritik düzenleme ise Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 226. maddesine eklenen fıkra oldu. Söz konusu düzenleme, sanığın sistemde kayıtlı son adresine bildirim yapılamaması durumunda, avukatına yapılan tebligatın yeterli kabul edilmesini öngörüyordu.
Anayasa Mahkemesi, ceza davalarında hakkaniyete uygun yargılama yapılabilmesi için savunma hakkının doğrudan sanığın şahsına sağlanması gerektiğinin altını çizdi. Sanığın bizzat bilgilendirilmesi ve kendisini savunma hakkının elinden alınamayacağını vurgulayan yüksek mahkeme, sadece müdafiye yapılan bildirimin yeterli sayılmasını Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
