Milli İstihbarat Teşkilatı, teşkilat tarihine ışık tutan “Özel Koleksiyon” serisinde 86 yıl öncesine ait çarpıcı bir raporu kamuoyuyla paylaştı. 1940 yılında, İkinci Dünya Savaşı’nın en sıcak günlerinde Ankara’da kaleme alınan “Aceledir” ibareli belge, başkentte yürütülen bir karşı istihbarat faaliyetinin tüm detaylarını gözler önüne seriyor.
Ulus’ta Bir Şüpheli: “Rus mu, Bulgar mı?”
Raporun merkezinde, o dönem Ankara’nın kalbi sayılan Ulus semtindeki Tan kırtasiye mağazasından alışveriş yapan yabancı uyruklu bir şahıs yer alıyor. Belgelerdeki iddiaya göre, “Leica” marka gelişmiş bir fotoğraf makinesi ve 35 makara film satın alan kısa boylu, sarışın şahsın; yazı kopyalama ve büyütme teknikleri üzerine sorular sorması istihbaratın dikkatinden kaçmadı. Şahsın, gizli belgeleri çoğaltmakta kullanılabilecek bir “agrandisman” cihazı peşinde olması, dönemin Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti birimlerini harekete geçirdi.
“Gözetlendiğini Fark Etmemeli”
Dönemin Başkan Yardımcısı imzalı raporda, operasyonun gizliliğine verilen önem dikkat çekiyor. Mağaza sahiplerinden yardım almanın şüpheliyi ürkütebileceği uyarısı yapılarak, mağazanın dışarıdan izlenmesi (tarassut edilmesi) talimatı veriliyor. Belgede, istihbarat memurlarından bu şahsın kimliğinin ve gerçek niyetinin “behemehal” (mutlaka) tespit edilmesi isteniyor.
Tarihi Bir Mesai Örneği
Raporda yer alan, “Bu kadarcık alametlerden bir ip ucu temin ederek meseleyi tenvir etmek keyfiyeti Ankara merkezinin uyanık ve gayretli memurlarından beklenir.” ifadesi, o yıllardaki Türk istihbaratının çalışma disiplinini yansıtıyor. Belge, sadece bir takip tutanağı değil, aynı zamanda o dönemde takip edilen şahsın Shell benzin deposundan parça tedarik etmeye çalışarak cihaz yapmaya çalışması gibi dönemin teknik imkanlarını ve sosyal hayatını da günümüze taşıyan tarihi bir vesika niteliği taşıyor.
