Türkiye’de boşanma süreçlerinin en çok tartışılan konularından biri olan süresiz yoksulluk nafakası uygulamasıyla ilgili Anayasa Mahkemesi’nden (AYM) dönüm noktası niteliğinde bir karar geldi. Yüksek Mahkeme, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin gerçekleştirdiği başvuru üzerine yaptığı incelemede, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” verilebileceğine yönelik hükmünü oy çokluğuyla iptal etti. Gerekçesi daha sonra açıklanacak olan bu iptal hükmünün, Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.
Mevcut yasal mevzuatta, boşanma nedeniyle maddi yoksunluğa düşecek olan ve kusuru diğer taraftan daha ağır olmayan eş, mali güç oranında süresiz olarak nafaka talep edebiliyordu. AYM’nin iptal kararı, bu alandaki yasal boşluğun giderilmesi için TBMM’de yürütülen çalışmaları hızlandırdı.
Yeni Dönem Kriterleri: Evlilik Süresinin Yarısı Kadar Nafaka
Parlamento gündeminde bulunan 12. Yargı Paketi kapsamında, süresiz nafakanın yerine ikame edilecek yeni kriterlerin detayları netleşmeye başladı. Hazırlanan taslağa göre, yoksulluk nafakası artık kalıcı olmaktan çıkarılacak ve evlilik süresine endekslenecek. Yeni modelde nafaka ödeme süresi, asgari 5 yıl olması şartıyla, evlilik tarihi ile boşanma davasının açıldığı tarih arasında geçen sürenin yarısı kadar hesaplanacak. Ancak nafaka alacaklısının ileri yaşta olması, kronik hastalık barındırması veya çalışmasına engel bir durumunun bulunması halinde mahkeme bu süreyi uzatabilecek. Yeni kriterlerin devam eden dava dosyalarını da kapsaması öngörülüyor.
Yasal düzenleme kapsamında boşanma süreçlerini hızlandıracak adımlar da yer alıyor. Maddi ihtilafların boşanmayı geciktirmemesi adına; tarafların ayrılık konusunda uzlaşması durumunda boşanma kararı ivedilikle verilecek; nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi uyuşmazlıklar ayrı bir dava dosyası üzerinden yürütülecek. Ayrıca boşanmış kadınların yeniden evlenebilmesi için beklemek yükümlülüğünde oldukları iddet müddeti, mahkeme şartı aranmaksızın, resmi bir sağlık raporuyla doğrudan evlendirme memurlukları kanalıyla kaldırılabilecek.
