Ankara’da gerçekleştirilecek NATO Liderler Zirvesi öncesinde, müttefik ülkeler arasında Ukrayna’ya yönelik uzun vadeli askeri yardımlar konusunda ciddi bir görüş ayrılığı yaşandığı öne sürüldü. Alman basınından Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) gazetesinin iddiasına göre, Brüksel’de düzenlenen daimi temsilciler toplantısında 2026 yılı için Ukrayna’ya 70 milyar avroluk bir askeri destek paketi üzerinde uzlaşı sağlandı. Söz konusu bütçenin 30 milyar avroluk kısmının Avrupa Birliği ortak bütçe teminatlı Ukrayna kredisinden, kalan 40 milyar avroluk kısmının ise müttefiklerin gönüllü ulusal katkılarından karşılanması kararlaştırıldı. Ancak yardımın 2027 yılında da benzer bir seviyede sürdürülmesini öngören tarihi taahhüt maddesi, İtalya’nın muhalefeti nedeniyle sonuç bildirgesi taslağında parantez içinde kaldı.
Almanya, İsveç, Danimarka, Hollanda ve Baltık ülkelerinin askeri yardımları kalıcı ve öngörülebilir kılma yönündeki ısrarlı talepleri, İtalya başta olmak üzere Güney Avrupa ülkelerinin direnişine takıldı. Fransa, İtalya ve İspanya gibi ülkeler, Ukrayna’ya gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 0,25’inin ayrılmasını öngören Estonya formülüne de karşı çıkarak, AB ortak bütçesi kanalıyla üzerlerine düşen mali sorumluluğu zaten yerine getirdiklerini savunuyor. Yaşanan bu bütçe krizini zirve öncesinde çözüme kavuşturmak amacıyla, NATO büyükelçilerinin Perşembe günü acil bir toplantı gerçekleştireceği öğrenildi.
Ukrayna’ya yönelik uzun vadeli taahhüt krizinin arka planında, ABD’deki yönetim değişikliği ve değişen küresel dengeler yatıyor. 2024 yılında dönemin NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in yardımları iki yıla yayma girişimi, eski ABD Başkanı Joe Biden tarafından kabul görmemişti. Sonraki süreçte Donald Trump liderliğindeki yeni Amerikan yönetiminin Ukrayna’ya yönelik askeri yardımları tamamen durdurma kararı alması, mali yükün neredeyse tamamını Avrupa ve Kanada’nın üzerine yıktı. Washington’da ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşen Alman diplomatlar, askeri kaynaklara ilişkin mali yükün yüzde 98’ini Avrupalı müttefikler ile Kanada’nın üstlendiğini belirterek, Rusya’nın müzakere masasına çekilebilmesi için 2027 desteğinin de şimdiden garanti altına alınması gerektiğini vurguluyor. FAZ’ın ulaştığı taslak metinde “Ukrayna, transatlantik güvenliğe katkıda bulunuyor” ifadesi yer alsa da, Avrupalı devletlerin Ukrayna ile Avrupa güvenliği arasındaki bağı daha sert ifadelerle belgeleme talebi yeni ABD yönetimi tarafından kabul edilmedi. Ankara’daki liderler oturumlarında bu bütçe krizinin nasıl aşılacağı merak konusu olmayı sürdürüyor.
