Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketlerinde tüketiciyi yanıltan görsel ve ifadelerin kullanımına yönelik denetimlerini sıkılaştırıyor. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda yapılan kapsamlı revizyonla, özellikle çocukları hedef alan aldatıcı ambalaj oyunlarına son verilmesi hedefleniyor.
Ambalajdaki Görsel Oyunlar Sona Eriyor
Yeni düzenleme, ürün paketlerinde yer alan ancak içerikle bağdaşmayan “meyve resmi”, “doğal figür” ve “yanıltıcı illüstrasyon” kullanımına ciddi kısıtlamalar getiriyor. Özellikle içinde gerçek meyve bulunmayan ancak aromalarla tatlandırılan ürünlerin paketlerinde meyve görseli kullanılması “etiket dolandırıcılığı” olarak kabul edilecek. Düzenleme, çocuk gelişimini olumsuz etkileyebilecek ve albenisi yüksek tasarımların da önünü kesmeyi amaçlıyor.
“Cezalar Caydırıcı Olmalı”
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Gıda Mühendisi Ece Birinci, bakanlığın attığı adımların halk sağlığı için kritik bir eşik olduğunu vurguladı. Mevcut cezaların bazı üreticiler tarafından “maliyet” olarak görüldüğünü belirten Birinci, şu uyarılarda bulundu:
“Bir firma onlarca kez tağşiş listesine girmesine rağmen faaliyetine devam edebiliyor. Halk sağlığıyla oynayan üreticiler için ticaretten men dahil çok daha ağır ve caydırıcı yaptırımlar uygulanmalı.”
İhracatta Çifte Standart İddiası
Birinci, bazı yerli firmaların Avrupa ülkelerine gönderdiği ürünlerde doğal içerik oranını yüksek tutarken, iç piyasaya sürülen ürünlerde yapay aroma kullanımını artırdığına dikkat çekti. Bu durumun bir “gıda ayrımcılığı” olduğunu ifade eden uzman, tüketicinin bu farkı anlayabilmesi için etiket okuma bilincinin artırılması gerektiğini söyledi.
Çözüm: Eğitim ve Bilinçli Boykot
Gıda okuryazarlığının küçük yaşta başlaması gerektiğini savunan Birinci, okullarda müfredata “Etiket Okuma” dersinin eklenmesini önerdi. Vatandaşların Bakanlık tarafından yayınlanan tağşiş listelerini takip etmesinin önemine değinen Birinci, usulsüzlük yapan markalara karşı uygulanacak en etkili silahın “bilinçli tüketici boykotu” olduğunu belirtti.
