Sosyal medya platformlarında hızla yayılan kısa video (reels/shorts) içerikleri, çocuklarda dikkat dağınıklığı ve dopamin bağımlılığını tetikliyor. Uzmanlar, “bir tane daha” diyerek ekranı kaydıran çocukların, gerçek dünyadaki odaklanma becerilerini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda aileleri uyarıyor.
“Bir Video Daha” Sarmalı: Dopamin Tuzağı
Medipol Mega Üniversite Hastanesi’nden Klinik Psikolog Pelin Ankay Kudu, çocukların hızlı ve sürekli değişen içeriklere karşı savunmasız olduğunu belirtti. Kudu, bu tür içeriklerin beyni anlık olarak uyardığını ve çocuklarda “durdurulamaz bir izleme isteği” yarattığını ifade ederek şunları söyledi:
“Çocukların irade becerisi yetişkinler kadar gelişmiş değildir. Onlardan ‘burada durmalıyım’ demelerini beklemek gerçekçi değil. Aksine, beyinleri ‘bir tane daha’ diyerek anlık hazza yönelir. Bu durum, uzun vadede dikkat süresinin kısalmasına neden olur.”
Ailelere “Dijital Rol Model” Çağrısı
Sadece yasaklamanın bir çözüm olmadığını vurgulayan Kudu, ebeveynlerin önce kendi teknoloji kullanım alışkanlıklarını gözden geçirmeleri gerektiğini hatırlattı. Dijital okuryazarlığın önemine değinen uzman, şu tavsiyelerde bulundu:
Kısıtlı Mod Kullanın: Sosyal medya uygulamalarındaki ebeveyn kontrolü ve kısıtlı mod özelliklerini aktif hale getirin.
Yargılamayın, Anlamaya Çalışın: “Yine mi elinde telefon?” gibi tepkisel yaklaşımlar yerine, izlediği içeriğin onu neden etkilediğini sorarak duygusal bağ kurun.
Duygusal Kaçışa İzin Vermeyin: Çocuğun öfkelendiğinde veya sıkıldığında direkt ekrana sığınması, duygusal zeka gelişimini olumsuz etkiler.
