Türkiye genelinde 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olan 28 bin 75 liralık asgari ücret uygulaması, tüm şehirler ve sektörler için tek tip olarak uygulanıyor. Ancak iller arasındaki yaşam maliyetleri ve iş kollarının dinamiklerindeki büyük farklılıklar, mevcut sistemin değişmesini zorunlu kıldı. Bu doğrultuda harekete geçen ekonomi yönetimi, iş gücü piyasasının güncel ihtiyaçlarını karşılayacak yeni bir asgari ücret modeli üzerinde mesaiye başladı.
Hazırlıklarına başlanan yeni modelde, şehirlerin ekonomik gelişmişlik düzeyleri ve sektörlerin yapısal özellikleri temel kriterler olacak. Hükümetin yürüttüğü çalışmalarda üç temel kırmızı çizgi bulunuyor: Sosyal tarafların masada olması, çalışanların mevcut haklarının korunarak herhangi bir kayıp yaşamaması ve işverenlerin üretim sürdürülebilirliğinin olumsuz etkilenmemesi.
Küresel Arenada Bölgesel Model Nasıl İşliyor?
Bölgesel veya sektörel asgari ücret, gelişmiş ve gelişmekte olan pek çok ekonomide uzun yıllardır başarıyla uygulanıyor:
Amerika Birleşik Devletleri: Federal bir taban ücret bulunsa da eyaletler ve büyük şehirler, kendi yaşam maliyetlerine göre bu tutarın üzerine çıkabiliyor.
Japonya: Ülkedeki 47 idari birimin her biri kendi asgari ücretini belirliyor. Başkent Tokyo’da en yüksek ücret ödenirken, kırsal bölgelerde oranlar daha düşük tutuluyor.
Kanada, Çin ve Hindistan: Eyaletlerin, şehirlerin ve bölgelerin ekonomik koşullarına göre değişkenlik gösteren bir ücret politikası izleniyor.
Sektörel Sözleşmeler de Gündemde
Avrupa’da ise sistem genellikle tek tip asgari ücret ile toplu iş sözleşmelerinin kombinasyonuna dayanıyor. Almanya ve Belçika’da ulusal bir taban fiyat uygulanırken, farklı iş kolları toplu sözleşmelerle çalışanlarına daha yüksek asgari sınır belirleyebiliyor. İtalya ve Avusturya gibi ülkelerde ise devlet eliyle belirlenmiş yasal bir asgari ücret bulunmuyor; tüm ücret politikası sektör bazlı yapılan toplu iş sözleşmeleriyle şekilleniyor.
Türkiye’nin de bu küresel modelleri inceleyerek, metropoller ile Anadolu şehirleri arasındaki refah ve geçim farkını dengeleyecek bir formülü hayata geçirmesi bekleniyor.
